Alergie pokarmowe: jak rozpoznać i radzić sobie z ukrytymi alergenami

Alergie pokarmowe: jak rozpoznać i radzić sobie z ukrytymi alergenami

Objawy o różnym nasileniu, występujące po zjedzeniu określonych posiłków, zgłasza co trzecia osoba dorosła. Oficjalnie alergia na określone produkty spożywcze zostaje potwierdzona u 8% dzieci i do 4% dorosłych. Wielu alergologów zaleca jednak obserwacje i unikanie potraw, które mogą szkodzić. Jak jednak rozpoznać u siebie alergię pokarmową i jak jej zapobiegać? Poniżej znajdziesz ważne wskazówki.

Czym jest alergia pokarmowa?

Alergią pokarmową nazywamy zespół objawów, występujących po zjedzeniu określonego produktu spożywczego, które występują tylko u pewnej części społeczeństwa. Nawet niewielka ilość takiego alergenu może spowodować reakcję IgE, czyli immunoglobulin klasy E. Ich zadaniem jest niwelowanie pasożytniczych wirusów w naszym organizmie, jednak czasami reagują one na pewne składniki pokarmu (lub inne alergeny).

Jakie są objawy reakcji alergicznej na składniki jedzenia?

Występujące objawy oraz ich nasilenie może być różne dla każdego człowieka. Do najczęstszych następstw zjedzenia alergenu należą:

  • nudności, prowadzące czasem nawet do wymiotów,
  • kurczowy ból brzucha o różnym natężeniu,
  • biegunki,
  • wysypka, a nawet atopowe zapalenie skóry,
  • rozdrażnienie czy nawracające stany zapalne u małych dzieci,
  • w najcięższych sytuacjach dochodzić może nawet do wstrząsu anafilaktycznego, wymagającego pilnego działania lekarza.

Charakterystyczne dla alergii jest zanikanie objawów po odstawieniu potraw z alergenem oraz ich szybki nawrót przy ponownym spożyciu jedzenia, na które jest się uczulonym.

Jak potwierdzić u siebie alergię pokarmową?

Aby potwierdzić swoje obawy, warto wykonać testy na alergie pokarmowe. W tym celu należy udać się do alergologa, który wypyta o wszystkie występujące objawy i obserwacje związane ze spożywanymi posiłkami. Dopiero na tej podstawie skieruje na badania na alergie pokarmowe o odpowiednim zakresie. Jakie są podstawy do postawienia prawidłowej diagnozy?

  • Bardzo istotne są własne obserwacje. Dlatego też często lekarz zaleca prowadzenie dzienniczka alergii, gdzie notowane są dokładnie składniki poszczególnych potraw oraz objawy, które występują po posiłku.
  • Testy skórne, czyli podawanie punktowo wyciągów najczęściej występujących alergenów lub niezmienionych pokarmów z pomocą igły. Po określonym czasie obserwuje się reakcję skóry w postaci zaczerwienienia.
  • Badania krwi w celu oznaczenia obecności IgE w osoczu.
  • Badania moczu. Występowanie białomoczu jest potwierdzeniem występowania alergii w organizmie.

Nie zawsze badania dają jednoznaczny wynik. Dlatego też zdaniem wielu alergologów, podstawą w diagnostyce powinny być dokładne obserwacje pacjenta.

Potrawy, które uczulają najczęściej

Alergia pokarmowa związana jest z występowaniem konkretnych alergenów. Oznacza to, że tylko spożycie ściśle określonych produktów powoduje wszystkie objawy. Jakie składniki najczęściej powodują nieodpowiednią reakcję organizmu?

  • Gluten, najczęściej pochodzący z różnych zbóż (pszenica, żyto, owies, jęczmień). Alergię na gluten łatwo pomylić z nadwrażliwością na to białko.
  • Jajka, szczególnie białko, choć czasem alergenem jest też żółtko. Aby zmniejszyć lub wyeliminować objawy alergii, warto zagotować jajka na twardo. Obróbka termiczna zmniejsza bowiem potencjał alergizujący jaj.
  • Skorupiaki jak krewetki, kraby, raki i homary, mogą prowadzić do silnych reakcji alergicznych, a nawet do wstrząsu anafilaktycznego.
  • Soja, występująca często jako zagęstnik do pieczywa lub wędlin. Spotykana jest często także w żywności dla wegan i wegetarian.
  • Ryby, najczęściej na określone gatunki. Popularnymi gatunkami uczulającymi są: śledź, szprot, łosoś, karp oraz okoń.
  • Mleko to jeden z najbardziej popularnych alergenów, szczególnie u dzieci. W wielu przypadkach reakcje alergiczne na białko mleka znikają z czasem. Tolerancję na ten składnik nabywa się najczęściej do 3 roku życia.
  • Surowy seler to niepozorny, ale bardzo silny alergen. Po ugotowaniu jego potencjał znacząco spada, jednak nadal może powodować powstawanie biegunki, nudności lub innych reakcji.
  • Orzechy, migdały czy nerkowce to również bardzo popularny alergen, który najczęściej pozostaje już do końca życia.
  • Gorczyca, zarówno w postaci ziaren, jak i przerobiona na musztardę.
  • Nasiona sezamu dodawane do ciastek, ale i obecne w hummusie (gdzie występują w postaci pasty tahini, niewidoczne dla oka).
  • Łubin, podobna do soi, często występująca w potrawach dla wegan i wegetarian.
  • Związki siarki, jeśli występują w stężeniu powyżej 10 mg na kilogram lub litr. Są one składnikiem konserwantów żywności i oznaczane są symbolami od E220 do E228.
  • Mięczaki oraz produkty pochodne.

Są to najczęściej alergizujące składniki żywnościowe. Jednak praktycznie każde białko może okazać się alergenem. Dlatego też warto dokładnie obserwować swoje reakcje i składniki zjedzonych potraw, by powoli eliminować fałszywe tropy i dojść do właściwego alergenu.

Czy alergię można wyleczyć?

Niektóre alergie przechodzą samoistnie z wiekiem (szczególnie u małych dzieci), inne pozostają już do końca życia. Kluczowe jest zapobieganie reakcji na dany alergen. Aby nie wystąpiły objawy alergii pokarmowej, stosuje się dietę eliminacyjną, czyli wyklucza alergizujący składnik z diety pacjenta.

Alergolog może dodatkowo przepisać leki wspomagające, szczególnie przy współistnieniu wielu rodzajów alergii (na przykład na pyłki, sierść, itd.). Po kilku latach, gdy ściana jelita ulegnie pełnej regeneracji, można wprowadzić alergen do organizmu, aby sprawdzić, czy objawy powrócą. Jeśli tak, alergen trzeba na stałe wyeliminować z jadłospisu.

Szanowni Pacjenci!

Informujemy, że w okresie 22-27 stycznia br. nasza Przychodnia pracuje w następujących godzinach:

  • 22.01 (poniedziałek) – godz. 9.00-19.00
  • 23.01 (wtorek) – godz. 9.00-19.00
  • 24.01 (środa) – godz. 12.00-20.00
  • 25.01 (czwartek) – godz. 10.30-18.30
  • 26.01 (piątek) – godz. 10.00-19.00
  • 27.01 (sobota) – zamknięte

Zabiegi w gabinecie High-Med Beauty odbywają się w standardowych godzinach.

Bardzo prosimy o uwzględnienie powyższych zmian podczas planowania wizyt w naszej Przychodni.